Gezond interieur voor woning en werkplek
Waarom een gezond interieur. Is het weer een hype of zit er wat in?
Een gezond interieur, het klinkt als weer de volgende gezondheidswaanzin. Maar ga eens na, hoeveel we in de afgelopen 100 jaar meer binnen zijn gaan leven.
In een binnenklimaat dat volledig maakbaar is door verlichting, elektrische apparaten, mechanische ventilatie en verwarmingsbronnen. Dan heb ik het nog niet eens over alle bewerkingen die tegenwoordig worden toegevoegd aan materialen en meubels om vlekwerend of krasvaster te zijn.
Is ons lichaam hierop gemaakt?
Stoffen in de lucht
Het is bekend dat de binnenlucht 2-5 keer vervuilender is dan de buitenlucht. Dit kan komen door te weinig ventilatie, maar ook door synthetische materialen die VOS uitstoten (vluchtige organische stoffen). Je komt deze stoffen tegen in verf en lijm, maar ook in meubels, schoonmaakmiddelen en synthetische geurkaarsen of oliën kan VOS zitten. Ondanks het woord organisch in VOS heeft dit niks te maken met natuurlijk. De vrijkomende stoffen kunnen namelijk zorgen voor irritatie van ogen en luchtwegen en kunnen lang in de lucht blijven hangen.
Maar wat doen al die stoffen in onze directe omgeving op de lange termijn?
Hier zijn steeds meer studies naar. De link met formaldehyde en kanker is inmiddels erkend. Maar ook andere stoffen kunnen hormonale effecten teweegbrengen, afhankelijk van de hoeveelheid en duur van de blootstelling.
Bron: Formaldehyde - WHO guideline
Buitenstebinnen
Een gezond interieur start met iets relatief simpels, wat toch in de praktijk niet zo simpel blijkt te zijn. Voldoende daglicht wanneer je actief bent en minder licht wanneer je de dag afrondt en je klaarmaakt om te gaan slapen.
Doordat we allemaal gemiddeld te weinig buiten komen wordt ons bioritme beïnvloed door kunstmatig licht van schermen en verlichting.
Begin je dag met licht, zodat je biologische klok weet dat de dag is aangebroken. Het licht bevordert direct je alertheid en je voelt je gelijk wakkerder.
Wat betreft het interieur voor je woning of werkplek: maak je indeling met daglicht in gedachten, bijvoorbeeld door je bureau dichtbij een raam te plaatsen. Transparante raambekleding kan het licht van buiten zachter maken.
Wanneer je (werk)dag erop zit en je de dag afsluit, helpt zacht licht om je lichaam en geest klaar te maken voor de nacht.
Door elementen van buiten naar binnen te halen, wordt stress gereduceerd. Dat is op zich een open deur wat betreft planten in huis. Iedereen weet dat planten zorgen voor zuurstof, maar ze dragen ook bij aan de welzijnsbeleving van een ruimte.
Naast groen in je omgeving draagt ook het in contact zijn met water, het geluid van water of zelfs het zien van water bij aan stressverlaging en een positieve beleving van de omgeving.
Ventileren, ventileren kun je leren!
Veel woningen en werkplekken hebben een te laag vochtgehalte. Het gevolg: hoofdpijn, vermoeid na een paar uur werken, veel dorst tijdens en na werktijd. Vooral kantoren zitten vol met mechanische ventilatieroosters. Die zijn een goede oplossing wanneer je geen warmte wil verliezen, maar geven niet altijd voldoende verse lucht.
De enige oplossing: zet ramen 3-4 keer per dag 5 minuten tegen elkaar open of ga gedurende de dag regelmatig naar buiten om even frisse lucht in je longen te laten. 20 minuten in de natuur verlaagt het cortisolgehalte in je lichaam. (bron: Urban Nature Experiences Reduce Stress in the Context of Daily Life Based on Salivary Biomarkers.)
Houd wel rekening met drogere buitenlucht in de winter. Het binnenklimaat kan namelijk droger worden wanneer je de ramen een paar minuten open zet.
Is de lucht te droog, dan helpt het om vocht toe te voegen in de ruimte door middel van luchtbevochtigers of een simpele radiator-luchtbevochtiger.
Interieur Keuzes: wat kun je zelf doen?
Bij het kiezen van een nieuwe vloer of een nieuw bankstel gaan veel mensen naar een woonwinkel. Je laat je informeren en denkt een goede aankoop te hebben gedaan. Dat is natuurlijk prima, maar wat als die nieuwe bank ineens een giftige impregneerlaag blijkt te hebben? Dan ben je achteraf misschien minder blij.
Wel zijn er punten waar je op kunt letten wanneer je keuzes voor je interieur gaat maken.
De vloer
De vloer is een groot onderdeel van de woning of werkplek, met veel keuzemogelijkheden.
Maar ook vloeren kunnen hoge emissies uitstoten (stoffen die lang in de lucht blijven hangen) en veel additieven (synthetische stoffen die het materiaal te verbeteren) bevatten.
De meest omgevingsvriendelijke keuzes zijn massief hout, kurk, linoleum, betonstuc, keramische of natuursteen tegels.
Maar met alleen het materiaal voor de vloer ben je er nog niet. Let ook op de afwerking, lijm, kit en eventuele coatings. Een natuurlijk materiaal met een sterk chemische coating kan alsnog schadelijke stoffen bevatten en is dan daarom niet automatisch emissievrij.
Wandbekleding
Wandbekleding kan bestaan uit verf, maar ook behang, wandpanelen of akoestische platen. Vooral op het gebied van stucwerk is veel te halen wat betreft een gezond binnenklimaat.
Leemstuc heeft een prachtige uitstraling die zowel wat groffer en landelijk kan ogen evenals verfijnd en modern. Maar het is ook een eeuwenoud materiaal dat veel gezondheidsvoordelen kent voor je interieur, zoals vochtregulerend, geluidsabsorberend en warmte vasthoudend.
Kalkverf en kalkstuc zijn minerale wandafwerkingen die uiterlijk kunnen lijken op leemstuc, maar niet dezelfde eigenschappen hebben. Kalkverf en stuc hebben vaak een wat meer zachte fluwelen uitstraling, waarbij kalkstuc een dikkere laagopbouw heeft met meer diepte. Ze hebben naast de esthetische waarden het voordeel dat ze van 100% natuurlijk materiaal zijn.
Voorbeelden van kalkverf vind je bijvoorbeeld bij Bauwerk en van kalkstuc via Ecobouwen in Zutphen.
Liever geen leemstuc of verf, dan bestaan er ook muurverf en lak op waterbasis met heel lage VOS waardes, zoals het verfmerk Little Greene.
Raambekleding
Raambekleding geeft veel sfeer aan een interieur.
Een stof als Linnen heeft naast het effect van de soepele valling en verfijnde sfeer ook veel positieve effecten voor het binnenklimaat. Het is ademend, anti-bacterieel, hypo-allergeen en vochtregulerend. Een linnen gordijn geeft letterlijk leven aan je woning of werkplek, omdat het reageert op de luchtvochtigheid in de omgeving.
Liever geen textiel voor de ramen? Dan is houten of bamboe raambekleding (wel op de bewerking letten) een duurzaam alternatief. Houten of bamboe lamellen geven een warme sfeer aan een woning of werkplek, zijn makkelijk in onderhoud
Linnen, bamboe en houten raambekleding vindt je onder andere via Bymolle.
Meubels
Bij Meubels valt veel winst te behalen wat betreft een gezond interieur. Er wordt veel beweerd over bijvoorbeeld duurzame bankstellen of tafels. Maar wanneer een bekleding van gerecycled polyester is, zegt dit nog niks over de binnenkant van een stoel of bank.
Je hoort de laatste jaren steeds meer over het impregneren van je meubels. In tijdschriften en woonprogramma’s op tv wordt het aangeprezen als de perfecte oplossing voor je hond op de bank of kinderen met vieze vingers. Alle vlekken gaan er namelijk zo makkelijk uit. Maar daar wordt niet bij verteld dat die handige impregneerlaag PFAS kan bevatten. Het stofje dat juist de laatste jaren zo ernstig in het nieuws is verschenen ivm de bekende Tefal pannen. Het nare feit van PFAS is dat het zich gedurende de jaren kan ophopen in het lichaam.
Bij het kiezen van de bekleding of herbekleding van stoelen of een bankstel kun je ook kiezen voor natuurlijk textiel zoals linnen, wol, hennep en onbewerkt katoen. Deze materialen hebben veel positieve eigenschappen van zichzelf zonder dat synthetische behandelingen nodig zijn.
Maar ook in de vulling van je bankstel, stoelen of matras kunnen veel stoffen zitten die in de lucht kunnen blijven hangen. Denk hierbij aan VOS-uitstoot van PU-schuim, formaldehyde in spaanplaat en MDF en weekmakers in bepaalde kunststof- en PVC-onderdelen.
Langzaam zie je ook betere en duurzame alternatieven op de markt verschijnen die al deze toevoegingen niet nodig hebben. Zoals bijvoorbeeld matrassen van natuurlatex en cocosvezels. Of banken die van binnen zijn opgebouwd uit massief houten frames, natuurlatex, kokoshaar, wol, hennep en katoen.
Waar kun je bij de aanschaf op letten?
Kies bij voorkeur producten met een onafhankelijke emissietest, bijvoorbeeld voor VOS of formaldehyde.
Vraag bij aankoop naar de samenstelling van het schuim, het frame, de lijmen en eventuele vlekwerende behandelingen
Vermijd onnodige antibacteriële of vlekwerende behandelingen. Wol en linnen zijn bijvoorbeeld al van zichzelf antibacterieel.
Kies voor een ecologisch matras, maar mocht je toch een synthetische matras kopen, lucht deze dan buiten minimaal 72 uur.
Vintage meubels zijn grotendeels een goede optie als het gaat om het vrijkomen van schadelijke stoffen. Veel stoffen zijn namelijk al in de loop van de jaren verdampt.
Maar let wel op: niet alle stoffen verdampen. Bovendien kunnen in de jaren die achter ons liggen schadelijkere schuimsoorten zijn gebruikt dan tegenwoordig.
Natural sofa, ongeverfd wollen vloerkleed en raamdecoratie via ByMolle
Laat even weten wat je van deze blog vond en of de tips hebben geholpen bij het maken van interieurkeuzes voor jouw woning of werkplek.
Wil je weten wat er mogelijk is in jouw woning of werkplek? Bekijk hier het aanbod van RO&ND.
Opmerkingen